Property Laws: ಆಸ್ತಿ ಪಾಲು ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಲೇಬೇಕಾದ ಸತ್ಯಗಳು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ

ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಣ, ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಜಮೀನು ಅಲ್ಲ. ಅದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರ ಬೆವರು, ಅವರ ಕನಸು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅವರು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೀಡುವ ಭದ್ರತೆ. ತಲೆತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ತುಂಡು ಭೂಮಿಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಇಂದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಲಹಗಳು, ಕೋರ್ಟ್-ಕಚೇರಿ ಅಲೆದಾಟಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದೇ ಇದೇ ಆಸ್ತಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ.

ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ನಡುವೆ, ತಂದೆ-ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ಬಿರುಕು ಮೂಡಲು ಆಸ್ತಿಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ಹಕ್ಕು ಎಷ್ಟು ಎಂಬ ಗೊಂದಲವೇ ಅನೇಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕುತ್ತಿದೆ.

ನೀವು ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ ಹಾಗಾದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳೇ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಇವೆರಡರ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು ಯಾವ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಯಾರಿಗೆ ಹಕ್ಕಿದೆ

ಎಂಬೆಲ್ಲಾ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾಗಿ, ನಿಮಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Cibil Score: ಕೇವಲ 100 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ CIBIL ಸ್ಕೋರ್ ಅನ್ನು ರಾಕೆಟ್‌ನಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿವೆ ಸರಳ ಉಪಾಯಗಳು

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೇನು

ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ನಮಗೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಅಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ತಾತ, ಮುತ್ತಾತ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅಥವಾ ತೋಟಗಳು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.

ಒಂದು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಇದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಆಸ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿವೆ.

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಆಸ್ತಿಗಳು ಯಾವುವು

ಯಾವೆಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಗಳು ಈ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಆ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆಸ್ತಿ: ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರು ಖರೀದಿಸಿದ ಜಮೀನು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಇದುವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಖರೀದಿ-ಮಾರಾಟ, ವಿಭಾಗ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯದೇ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ, ಅದು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಜರು ನೀಡಿದ ಜಮೀನು: ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಹಾರಾಜರು, ಪಾಳೇಗಾರರು ಅಥವಾ ಹಿಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ ಜಮೀನುಗಳು ಕೂಡ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ವಿಲೇವಾರಿಯಾಗದ ಆಸ್ತಿ: ಸುಮಾರು 50-60 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿರಿಯರು ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪಾಲು ಮಾಡದೆ, ಅಥವಾ ದಾನ ಮಾಡದೆ, ಬೇರೆಯವರ ಹೆಸರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸದೆ ಅವರು ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಆ ಆಸ್ತಿಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವಿಲ್ (Will) ಬರೆಯದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ: ಇತ್ತೀಚಿನ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಮರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ (ಮರಣಶಾಸನ) ಬರೆಯದೆ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ, ಆತನ ಆಸ್ತಿಯು ಆತನ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಹೇಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮರಣಶಾಸನ ಬರೆಯದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರೆ, ಆತನ ಆಸ್ತಿಯು ಯಾರಿಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ

ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆತನ ತಾಯಿಗೆ, ಹೆಂಡತಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. (ತಾಯಿ ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಆಕೆಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು).

ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು

ಇಲ್ಲಿ ನೀವು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ

ಹೌದು, ತಾತ-ಮುತ್ತಾತನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತಿದೆ. ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ನೇರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ತಾತನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟು ಪಾಲು ಕೊಡಿ ಎಂದು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.

ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವಾಗ ಮೊದಲು ಆ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯ ಪಾಲಿನ ಆಸ್ತಿ ವಿಭಾಗವಾಗಬೇಕು. ಆ ತಂದೆಗೆ ಬಂದ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಅಂದರೆ, ತಂದೆಯ ಮೂಲಕವೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಬೇಕು.

ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪಾಲು

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಂಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿ ಆಸ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಮಾತ್ರ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ.

ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಪಾಲು ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಾವಳಿ (Family Tree) ಮತ್ತು ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ:

ಮೂಲ ಪಾಲು: ತಾತನಿಗೆ 15 ಎಕರೆ ಜಮೀನಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ. ಆತನಿಗೆ ಮೂರು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಹಂಚಿಕೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಆ 15 ಎಕರೆ ಆಸ್ತಿಯು ಆ ಮೂರು ಜನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಲಾ 5 ಎಕರೆಯಂತೆ ಸಮನಾಗಿ 3 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಪಾಲು: ಈಗ ಅಸಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.
- ಮೊದಲನೇ ಮಗನಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನಿದ್ದರೆ, ಆತನಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ 5 ಎಕರೆ ಆಸ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
- ಆದರೆ, ಎರಡನೇ ಮಗನಿಗೆ ಐದು ಜನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ, ಆತನ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದ 5 ಎಕರೆ ಆಸ್ತಿಯು ಆತನ 5 ಜನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ (ತಲಾ 1 ಎಕರೆಯಂತೆ) ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅರ್ಥವೇನು

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಆ ತಾತನ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಒಬ್ಬ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ 5 ಎಕರೆ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಉಳಿದ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೇವಲ 1 ಎಕರೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಅಂದರೆ, ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಪಾಲಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆಸ್ತಿ ಬರುತ್ತದೆಯೋ, ಕೇವಲ ಆ ಪಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ಇಡೀ ತಾತನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ನಮಗೂ ಸಮನಾದ ಪಾಲು ಬೇಕು ಎಂದು ಕೇಳಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ.

ಹೀಗಾಗಿ, ಆಸ್ತಿ ವಿಭಾಗವಾಗುವಾಗ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಾವಳಿಯ ಕೊಂಬೆಗಳು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆದಿವೆ ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಪಾಲು ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Heart Attack: ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಎದೆನೋವೋ ಅಥವಾ ಹಾರ್ಟ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಭಯವೋ ನಿಮ್ಮ ಎದೆನೋವಿನ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಸತ್ಯ ಇಲ್ಲಿದೆ

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ತನ್ನ ಪವರ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಯಾವಾಗ

ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಜ್ಜ, ಮುತ್ತಜ್ಜರ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಊರವರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅದು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ, ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಆಸ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಬ್ರೇಕ್ ಬೀಳುವ ಸಮಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೌದು, ತಲೆತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ

ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಕಳಚುವುದು ಯಾವಾಗ ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ ವಿವರ:

ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಾಲು (Legal Partition): ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಹಕ್ಕುದಾರರು (ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು, ಸಹೋದರಿಯರು) ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕುಳಿತು, ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕಿನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಪಾಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ.
ಅಧಿಕೃತ ನೋಂದಣಿ (Registration): ಕೇವಲ ಬಾಯ್ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಬರೆದುಕೊಂಡರೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಆ ಪಾಲನ್ನು ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶುಲ್ಕ ಕಟ್ಟಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ (ನೋಂದಣಿ) ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆದ ಮೇಲೆ ಬದಲಾಗುತ್ತೆ ಆಸ್ತಿಯ ಜಾತಕ

ಹೀಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಆಸ್ತಿಯು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಗಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆದರೆ ಮುಗೀತು! ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆ ಇಡೀ ಜಮೀನಿನ ‘ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ’ ಸ್ಥಾನ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ನಂಟು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತುಂಡಾಗುತ್ತದೆ.

ಪಾಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ನಿಮ್ಮ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಮನೆಯು, ನಿಮ್ಮ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೇವಲ ‘ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸ್ತಿ’ (Separate Property) ಅಥವಾ ‘ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ’ಯಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಒಮ್ಮೆ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸ್ತಿಯಾದ ಮೇಲೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಮಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ನೀವು ಆ ಜಮೀನನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು, ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಅಡಮಾನ ಇಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾರಿಗಾದರೂ ದಾನವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಡಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಮತ್ತೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವುದು ಹೇಗೆ

ಆದರೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಅಚ್ಚರಿಯ ನಿಯಮವಿದೆ! ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು (ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು) ಮುಂದಿನ ಮೂರು-ನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಯಾವುದೇ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಅಂದರೆ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಾಲು ಮಾಡದೆ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಪುನಃ ‘ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ’ಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೇನು

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಎಂದರೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕಷ್ಟದಿಂದ, ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯ ಹಣದಿಂದ, ತನ್ನ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸಿದ ಆಸ್ತಿ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಧನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾರ ಶ್ರಮವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಆಸ್ತಿಗಳು ಯಾವುವು

ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:

ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ವ್ಯವಸಾಯದಿಂದ ಬಂದ ಸ್ವಂತ ಆದಾಯದಿಂದ, ರಾತ್ರಿ-ಹಗಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಿದ ಮನೆ, ನಿವೇಶನ ಅಥವಾ ಜಮೀನು.
ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ: ನಾವು ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ, ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ಪಾಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆತನ ಪಾಲು, ಆತನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಪಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಆತನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ದಾನವಾಗಿ ಬಂದ ಆಸ್ತಿ: ಬೇರೆಯವರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ದಾನ ಪತ್ರದ (Gift Deed) ಮೂಲಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಮಂಜೂರಾತಿ (ಗಮನಿಸಿ): ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮಂಜೂರಾದ ಜಮೀನುಗಳು (ದರಖಾಸ್ತು, ಬಗರ್ ಹುಕುಂ ಇತ್ಯಾದಿ) ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು. ಅವುಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಬೇರೆಯದೇ ಇರುತ್ತವೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: Land Survey: ಜಮೀನು ಸರ್ವೆ ಎಂದರೇನು ಹದ್ದು ಬಸ್ತು ಪೋಡಿ ಸರ್ವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಿಳಿಯಲೇಬೇಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕುಗಳು

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಆತನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಅಧಿಕಾರವಿರುತ್ತದೆ.

ಮಾಲೀಕನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಾಗ ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಲಿ, ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧಿಕರಾಗಲಿ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪಾಲು ಕೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಗ, ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಬೇಕು ಎಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.

ಮಾಲೀಕನ ವಿವೇಚನಾ ಅಧಿಕಾರ

ಆ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು, ಯಾರಿಗೆ ಬಿಡಬೇಕು, ಯಾರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರೆದುಕೊಡಬೇಕೇ ಎಂಬ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವೇಚನಾ ಅಧಿಕಾರ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.

ಮಾಲೀಕನು ತಾನು ಬದುಕಿರುವಾಗಲೇ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳ ಅನುಮತಿಯೂ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಯಾರ ಪಾಲು

ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡೆವು. ಆತ ಜೀವಂತ ಇರುವವರೆಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪಾಲು ಕೇಳುವಂತಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಆ ಮಾಲೀಕನು ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡದೆ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಮರಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ (ಮರಣಶಾಸನ) ಬರೆಯದೆ ದಿಢೀರನೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಆಸ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುವುದು ಸಹಜ.

ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆಯು (Hindu Succession Act) ಈ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಾವುದೇ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೆ ಮಾಲೀಕ ತೀರಿಕೊಂಡರೆ, ಆತನ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆಯ ಆಸ್ತಿಯು ಆತನ ನೇರ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ (Class-1 Heirs) ಮಾತ್ರ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ನೇರ ವಾರಸುದಾರರು ಯಾರು ಮತ್ತು ಪಾಲು ಹೇಗೆ

ತಾಯಿ: ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ತಾಯಿ ಬದುಕಿದ್ದರೆ, ಆಕೆಗೆ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ಹೆಂಡತಿ: ಆತನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಗೂ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮನಾದ ಪಾಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳು: ಆತನ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಪಾಲು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಾರೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ: ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಸ್ತಿಯು ಆತನ ತಾಯಿ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಸಮನಾದ ಹಕ್ಕು ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ, ಈ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರಿಗಾಗಲೀ, ಸಹೋದರಿಯರಿಗಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗಾಗಲೀ ನಯಾಪೈಸೆ ಪಾಲು ಕೇಳುವ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳುವ ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವೇನು

ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾಲೀಕನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿದೆ ನಿಜ. ನನ್ನ ಇಷ್ಟಬಂದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಅಧಿಕಾರ ಕಾನೂನು ನೀಡಿದೆ.

ಹಾಗಂತ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಯಾರಿಗೋ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟು, ಅಥವಾ ದುಶ್ಚಟಗಳಿಗೆ ಕರಗಿಸಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ-ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೀದಿಗೆ ತರುವಂತಿಲ್ಲ.

ಏಕೆಂದರೆ, ತನ್ನನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವುದು ಆತನ ನೈತಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾತನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅನಾಥವಾಗಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸದೆ, ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾನೂನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಭದ್ರತೆಯನ್ನಾದರೂ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಆತನ ಕರ್ತವ್ಯ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಆರ್.ಓ RO ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಮುನ್ನ ಎಚ್ಚರ: ನಿಮ್ಮ ಮನೆಯ ಫಿಲ್ಟರ್ ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದೆಯೇ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳಿಸುವ ಸತ್ಯ

ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ರಕ್ತಸಂಬಂಧವೇ ದೊಡ್ಡದು

ಆಸ್ತಿ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ನಡುವೆ, ತಂದೆ-ಮಕ್ಕಳ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷದ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಕೊಳ್ಳಿಯಾಗಬಾರದು. ಎಷ್ಟೇ ಜಮೀನು, ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ, ಮುಂದಾಗಬಹುದಾದ ಎಷ್ಟೋ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕದನಗಳನ್ನು, ಮನಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿನಾಕಾರಣ ಕೋರ್ಟ್-ಕಚೇರಿ ಅಲೆದಾಟಗಳನ್ನು ನಾವು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:

ಆಸ್ತಿಯ ಮೂಲ ಗುರುತಿಸಿ: ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ ಆಸ್ತಿಯು ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.
ದಾಖಲೆಗಳು ಪಕ್ಕಾ ಇರಲಿ: ಆಸ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖಾತೆ, ಪಹಣಿ (RTC), ಮರಣಶಾಸನ (Will) ಮತ್ತು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿ.
ತಜ್ಞರ ಸಲಹೆ ಮರೆಯದಿರಿ: ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ, ಪಾಲು ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗೊಂದಲಗಳಿದ್ದರೂ, ನೀವೇ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ನುರಿತ ವಕೀಲರ (Lawyer) ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ.

ನಿಮ್ಮ ಬೆಂಬಲವೇ ನಮಗೆ ಶ್ರೀರಕ್ಷೆ

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ಕಾನೂನು, ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಿಯಮಗಳ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಓದುತ್ತಿರಿ.

ಈ ಲೇಖನ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಎನಿಸಿದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ನಿಮ್ಮ ವಾಟ್ಸಾಪ್ (WhatsApp) ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಗ್ರೂಪ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು (Share) ಮರೆಯದಿರಿ ನಿಮ್ಮ ಒಂದು ಶೇರ್ ಯಾರಿಗೋ ದೊಡ್ಡ ಸಹಾಯವಾಗಬಹುದು