ಆಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಅಥವಾ ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ ಹಾಗಾದರೆ ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಕಾನೂನಿನ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ

ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿ ಕಡೆಗೊಂದು ಹಳೇ ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ, ಭೂಮಿ ತಾಯಿ ನಂಬಿದವರನ್ನ ಯಾವತ್ತೂ ಕೈ ಬಿಡಲ್ಲ ಅಂತ. ನಮ್ಮ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅಂದ್ರೆ ಅದು ಬರೀ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳೋ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಜೀವ, ನಮ್ಮ ಉಸಿರು. ಎಷ್ಟೋ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು, ಬೆವರು ಸುರಿಸಿ, ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಒಂದೆರಡು ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಮಾಡಿರ್ತೀವಿ.

ಆದ್ರೆ, ಅದೇ ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಮನೆ ಕೊಳ್ಳುವಾಗಲೋ, ಮಾರುವಾಗಲೋ ನಮಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕಾನೂನು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ನಾವೇ ಕೈಸುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋದು ಖಂಡಿತ. ಊರಾಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ಕಾಗದ-ಪತ್ರ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡ್ಕೊಳ್ಳದೆ, ಯಾರದ್ದೋ ಬಣ್ಣದ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಮೋಸ ಹೋಗಿ, ಆಮೇಲೆ ತಾಲೂಕು ಆಫೀಸು, ಕೋರ್ಟು ಅಂತ ಚಪ್ಪಲಿ ಸವೆಸೋದನ್ನ ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ನೋಡ್ತಾನೇ ಇರ್ತೀವಿ.

ನಮ್ಮ ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಬಗ್ಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವಿದ್ದರೂ, ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳ ವಿಚಾರ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಿಮಗಾಗಿ ಈ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಮಾಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಮ್ಮದು.

ಇವತ್ತು ಆಸ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ (Transfer of Property Act), ಅಂದ್ರೆ ಜಮೀನು ಖರೀದಿ, ಮಾರಾಟ, ದಾನ, ಅಡಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾದ ಕಾನೂನು ವಿಚಾರಗಳನ್ನ ನಮ್ಮದೇ ಭಾಷೇಲಿ, ನಿಮಗೆ ಆಪ್ತವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಆಗೋ ತರ ಹೇಳ್ತೀನಿ. ಒಂದ್ ಚೂರು ಟೈಮ್ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಪೂರ್ತಿ ಓದಿ.

ಜಮೀನಿನ ಕ್ರಯದ ಕರಾರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಾ ಕ್ರಯಪತ್ರ

ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಮನೆ ಮಾರಬೇಕಾದ್ರೆ, ಮಾರೋರ ಹೆಸರಲ್ಲೇ ಆ ಆಸ್ತಿಯ ಪೂರ್ತಿ ಹಕ್ಕು (Absolute Right) ಇರಬೇಕು. ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿ ಅಂದ್ರೆ ತಾತ-ಮುತ್ತಾತನ ಕಾಲದ ಒಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿ ಆಗಿದ್ರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಬರುವ ಎಲ್ಲರ ಒಪ್ಪಿಗೆ, ಎಲ್ಲರ ಸಹಿ ಇರಲೇಬೇಕು.

ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ಪಾಲು: ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗಿ ನಂದೇ ಆಸ್ತಿ ಅಂತ ಯಾರಿಗೋ ಮಾರಿದ್ರೆ, ನಾಳೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಿಕ್ಕವರು ಬಂದು ತಕರಾರು ತೆಗೆದರೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡವರ ಗತಿ ಅಧೋಗತಿ.
ಕ್ರಯದ ಕರಾರು (Agreement of Sale): ಜಮೀನು ತಗೋಬೇಕಾದ್ರೆ ಒಂದೇ ಸಲ ದುಡ್ಡು ಸುರಿದು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸೋಕೆ ಹೋಗಬಾರದು. ಮೊದಲು ‘ಕ್ರಯದ ಕರಾರು’ ಮಾಡ್ಕೊಳ್ಳೋದು ಜಾಣತನ. ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟು, ಪಹಣಿ, ಖಾತೆ ಎಲ್ಲ ಸರಿಯಾಗೋಕೆ ಒಂದೆರಡು-ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಟೈಮ್ ತಗೋಬೇಕು.
ದಾಖಲೆಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆ: ಕರಾರು ಪತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಆ ಜಮೀನಿಗೆ 11E ಸ್ಕೆಚ್ ಆಗಿಲ್ಲಾಂದ್ರೆ, ಇಲ್ಲಾ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಆಗಿಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೋಕೆ ಮಾರುವವನಿಗೆ ಟೈಮ್ ಸಿಗುತ್ತೆ. ದುಡ್ಡು ಕೊಟ್ಟ ನಿಮಗೂ ಒಂದು ಕಾನೂನಿನ ಭದ್ರತೆ ಇರುತ್ತೆ.
ಪಕ್ಕಾ ಕ್ರಯಪತ್ರ (Sale Deed): ಆಮೇಲೆ ದುಡ್ಡೆಲ್ಲ ಕೊಟ್ಟು ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫೀಸಲ್ಲಿ ‘ಕ್ರಯಪತ್ರ’ ಮಾಡಿಸ್ಕೊಂಡ್ರೆ, ಆ ಜಮೀನು ಪಕ್ಕಾ ನಿಮ್ಮದಾಗುತ್ತೆ. ಬರೀ ಬಾಯಿ ಮಾತಿಗೆ, ಬಿಳಿ ಹಾಳೇಲಿ ಬರ್ಕೊಂಡ್ರೆ ಅದು ಕಾನೂನಾಗಲ್ಲ. ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಗಲೇಬೇಕು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನಮ್ಮ ದೇಸಿ ಹಸು ಅಂದ್ರೆ ಬರೀ ಹಾಲಲ್ಲ ಅದರ ಸಗಣಿ-ಗಂಜಲದಾಗೆ ಅಡಗಿರೋ ಕೋಟಿ ಬೆಲೆಯ ಕರಾಮತ್ತು ಕೇಳಿದ್ರೆ ನೀವೇ ದಂಗಾಗ್ತೀರಾ!

ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟಿರೋ ಜಮೀನಿನ ಸಹವಾಸವೇ ಬೇಡ!

ಊರಾಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಜನ ತಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಒರಿಜಿನಲ್ ಕಾಗದ-ಪತ್ರಗಳನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕಲ್ಲೋ, ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಊರಿನ ಸಾಹುಕಾರರ ಹತ್ರನೋ ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಸಾಲ ತಗೊಂಡಿರ್ತಾರೆ. ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತ ಜಮೀನನ್ನ ಅವರು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಮಾರಂಗಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೇ ಕಮ್ಮಿ ರೇಟಿಗೆ ಸಿಕ್ರೂ ನೀವು ಇಂತ ಜಮೀನಿನ ಸಹವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲೇಬಾರ್ದು.

ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟಿರೋ ಆಸ್ತಿ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಟ್ಟುಗಳು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲೇಬೇಕು:

ಸಾಲ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಮಾರಿದ್ರೆ ಗತಿ ಏನು?: “ಜಮೀನಿನ ಮೇಲಿರೋ ಸಾಲ ನಾನೇ ತೀರಿಸ್ತೀನಿ, ನೀನು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸ್ಕೋ” ಅಂತ ಮಾರುವವನು ನಂಬಿಸಿ ನಿಮಗೆ ಜಮೀನು ಬರೆದುಕೊಟ್ಟರೆ, ಆ ಸಾಲದ ಪೂರ್ತಿ ಹೊರೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ನಿಮ್ಮ ಹೆಗಲಿಗೇ ಬೀಳುತ್ತೆ. ನಾಳೆ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಬಂದು ಜಮೀನು ಜಪ್ತಿ (Auction) ಮಾಡಿದ್ರೆ, ನೀವು ಕೊಟ್ಟ ದುಡ್ಡು ಹೋಯ್ತು, ಜಮೀನೂ ಹೋಯ್ತು. ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಆ ಕ್ರಯಪತ್ರಕ್ಕೆ ಕವಡೆ ಕಾಸಿನ ಬೆಲೆಯೂ ಸಿಗಲ್ಲ!
ಒರಿಜಿನಲ್ ಪತ್ರ ಯಾರ ಹತ್ರ ಇರುತ್ತೆ?: ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟು ಸಾಲ ತಗೊಂಡವರ ಹತ್ರ ಜಮೀನಿನ ಒರಿಜಿನಲ್ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಇರೋದಿಲ್ಲ. ಅದು ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಾಕರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿರುತ್ತೆ. ಬರೀ ಜೆರಾಕ್ಸ್ ಕಾಪಿ (Xerox copy) ಇಟ್ಕೊಂಡು “ಒರಿಜಿನಲ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಆಮೇಲೆ ಕೊಡ್ತೀನಿ” ಅಂತ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡೋಕೆ ಬಂದ್ರೆ ಖಂಡಿತ ನಂಬಬೇಡಿ.
ಇ.ಸಿ (EC) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿ: ಜಮೀನು ಕೊಳ್ಳೋ ಮುನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ೧೫-೨೦ ವರ್ಷದ ಋಣಭಾರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಅಂದ್ರೆ ಇ.ಸಿ (EC – Encumbrance Certificate) ತೆಗೆದು ನೋಡಲೇಬೇಕು. ಆ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಇದೆ, ಯಾರಿಗೆ ಅಡಮಾನ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅನ್ನೋದು ಇ.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಿಲಿ ಮುಖ ನೋಡಿದಂಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತೆ. ಇ.ಸಿ ನೋಡದೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ ಕೂಡ ಕೊಡಬೇಡಿ.
ಅಡಮಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ (Release Deed): ಜಮೀನಿನ ಮೇಲಿರೋ ಸಾಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೀರಿದ ಮೇಲೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಿಂದ ಎನ್.ಓ.ಸಿ (NOC) ತಂದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫೀಸಲ್ಲಿ ‘ಅಡಮಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಪತ್ರ’ (Release Deed) ಮಾಡಿಸ್ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆದ ಮೇಲೆನೇ ಆ ಜಮೀನಿಗೆ ಸಾಲದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗೋದು. ಆಮೇಲಷ್ಟೇ ನೀವು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಆ ಜಮೀನನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ದಾನಪತ್ರ (Gift Deed) ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಕಣ್ಣೀರು

ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ತಗೊಂಡಿರೋ ‘ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ’ ಆಸ್ತಿನ ಮಾತ್ರ ಯಾರಿಗಾದ್ರು ದಾನಪತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ತಾತನ ಕಾಲದ ಒಟ್ಟು ಕುಟುಂಬದ ಆಸ್ತಿನ ಒಬ್ಬನಿಗೇ ದಾನ ಮಾಡೋಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗವಿಲ್ಲ. ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳಿಗೆ ದಾನಪತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಟ್ರೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಸುವಾಗ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಳ್ಳೆ ರಿಯಾಯಿತಿನೂ ಸಿಗುತ್ತೆ.

ಹಿರಿಯರ ಆಸ್ತಿ, ಎಚ್ಚರ: ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಾದ ಅಪ್ಪ-ಅಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮಕ್ಕಳ ಹೆಸರಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ದಾನಪತ್ರ (Gift Deed) ಮಾಡಿಕೊಡ್ತಾರೆ. ಆದ್ರೆ ಮಕ್ಕಳು ಆಮೇಲೆ ಅವರನ್ನ ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡ್ಕೊಳ್ಳದೆ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟುವ ಕಥೆಗಳು ನಡೀತಿವೆ.
ದಾನಪತ್ರ ರದ್ದತಿಗೆ ಕಾನೂನಿದೆ: ಹಿರಿಯರನ್ನ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಕೋದು ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ತವ್ಯ. ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ, ಆ ವಯಸ್ಸಾದ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ಟ್ರಿಬ್ಯುನಲ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿ (Senior Citizen Act ಅಡಿಯಲ್ಲಿ) ಆ ದಾನಪತ್ರನ ಕ್ಯಾನ್ಸಲ್ ಮಾಡಿಸಿ, ಆಸ್ತಿನ ವಾಪಸ್ ಪಡೀಬಹುದು.
ಹಿರಿಯರ ಜೊತೆ ಚೆಲ್ಲಾಟ ಬೇಡ: ಈ ಹೊಸ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಎಷ್ಟೋ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗ್ತಾ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದಾನಪತ್ರ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ಆಸ್ತಿ ನಮ್ದೇ ಅಂತ ಬೀಗೋಕೆ ಆಗಲ್ಲ, ಪೋಷಕರನ್ನ ಕೊನೆವರೆಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡ್ಕೋಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಕಾಲಾನಂತರ ಆಸ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ? ‘ವಿಲ್’ (ಮರಣಶಾಸನ) ಕರಾಮತ್ತು

ನಮ್ಮ ಕಾಲಾನಂತರ ನಮ್ಮ ಕಷ್ಟದ ಸಂಪಾದನೆಯ ಆಸ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಸೇರ್ಬೇಕು ಅಂತ ಬರೆದಿಡೋದೇ ವಿಲ್ (Will) ಅಥವಾ ಮರಣಶಾಸನ. ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸಂಪಾದನೆ ಆಸ್ತಿ ಇದ್ರೆ, ಅದನ್ನ ನಿಮ್ಮಿಷ್ಟ ಬಂದವರಿಗೆ ಬರೆದಿಡಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಅನ್ನೋ ರೂಲ್ಸ್ ಇಲ್ಲ.

ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮುಖ್ಯ: ಈ ಮರಣಶಾಸನ ಬರೆಯೋವಾಗ ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ಧಿ-ನೆಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ತಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಬಂದವರಿಗೆ ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬರೆದುಕೊಡಬೇಕು.
ಮೋಸದ ವಿಲ್ ರದ್ದಾಗುತ್ತೆ: ಯಾರೋ ಬಲವಂತ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೋ, ಆಸ್ಪತ್ರೇಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಇಲ್ಲದಾಗಲೋ, ಅಥವಾ ಮೋಸದಿಂದಲೋ ಬರೆಸಿಕೊಂಡ್ರೆ, ಸೂಕ್ತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಸಮೇತ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋದ್ರೆ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ರದ್ದಾಗುತ್ತೆ.
ಖಾತೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಸುಲಭ: ವಿಲ್ ಬರೆದಾಗ ಇಬ್ಬರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಹಿ ಕಡ್ಡಾಯ. ಮರಣದ ನಂತರ, ಆ ವಿಲ್ ಇಟ್ಕೊಂಡು ಯಾವುದೇ ಗಲಾಟೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ಖಾತೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಸ್ಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ಕಿಸೇಲಿ ಕಾಸಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೂ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಇದು ನಮ್ಮೂರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ತರಕಾರಿ ಕೃಷಿಯ ಜಾದು!

ನ್ಯಾಯ ಕೇಳೋಕು ಒಂದು ಟೈಮ್ ಇರುತ್ತೆ! (ಕಾಲಮಿತಿ ಅಥವಾ Limitation Act)

ಜಮೀನಿನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದ್ರೂ ನಕಲಿ ಪತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ, ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನನ್ನ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಬರೆದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅದೆಲ್ಲಾ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಒಳಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋಗ್ಬೇಕು. ಇದನ್ನ ‘ಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್’ ಅಂತ ಕರೀತಾರೆ.

ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗಲ್ಲ: ಎಲ್ಲೋ ದೂರ ಬೆಂಗಳೂರಲ್ಲೋ ಇದ್ಕೊಂಡು, 15-20 ವರ್ಷ ಬಿಟ್ಟು ಊರಿಗೆ ಬಂದು, “ನಮ್ಮ ತಾತನ ಆಸ್ತಿ ನಮಗೆ ಬರ್ಬೇಕು, ನಮಗೆ ಮೋಸ ಆಗಿದೆ” ಅಂತ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಹೋದ್ರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಬೆಲೆ ಸಿಗಲ್ಲ.
ಕೇಸ್ ಮೊದಲೇ ವಜಾ ಆಗುತ್ತೆ: ಟೈಮ್ ಮುಗಿದ್ಮೇಲೆ ಹೋದ್ರೆ (Time-barred cases), ಕೋರ್ಟಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಕೇಸನ್ನ ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡೋಕೆ ಮುಂಚೆನೆ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ವಜಾ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಕಾಲ ಮಿಂಚಿದ ಮೇಲೆ ಅತ್ತು ಫಲವಿಲ್ಲ.
ಆರು ತಿಂಗಳ ಗಡುವು: ಹಾಗೇ, ನಿಮ್ಮ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಯಾರಾದ್ರೂ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನುಗ್ಗಿ ಕಬ್ಜಾ ಮಾಡಿದ್ರೆ, ಕೇವಲ ಆರು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡೀತು ಕೇಸ್ ಹಾಕಬೇಕು. ಅದೇ ರೀತಿ ನಿಮ್ಮ ಮನೇಲಿ ಬಾಡಿಗೆಗಿದ್ದವರನ್ನ ಕೂಡ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ನೋಟಿಸ್ ಕೊಟ್ಟೇ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿಸ್ಬೇಕು. ಏಕಾಏಕಿ ಹೊರಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.

ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಜಮೀನಿನ (PTCL) ಉಸಾಬರಿ

ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಚಾರ ಅಂದ್ರೆ, 18 ವರ್ಷ ತುಂಬದ ಮಕ್ಕಳ (ಮೈನರ್) ಹೆಸರಲ್ಲೇನಾದ್ರು ಜಮೀನು ಅಥವಾ ಸೈಟು ಇದ್ರೆ, ಅದನ್ನ ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿ ಯಾರೋ ಮಾವನೋ, ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನೋ ಮಾರಂಗಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೇಕ್ ಇದೆ.

ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ಮಕ್ಕಳ ಆಸ್ತಿ ಮಾರಬೇಕಾದ್ರೆ ಕೋರ್ಟಿಂದ ಪರ್ಮಿಷನ್ ತಗೊಂಡು, ಒಬ್ಬ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ನೇಮಕ ಮಾಡಿ, ಆ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಂದ ದುಡ್ಡನ್ನ ಮಗುವಿನ ಹೆಸರಲ್ಲೇ ಭದ್ರವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
ಪಿಟಿಸಿಎಲ್ ಕಾಯ್ದೆ (PTCL Act): ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಬಡವರಿಗೆ, ಪರಿಶಿಷ್ಟರಿಗೆ ಮಂಜೂರಾದ ಜಮೀನುಗಳನ್ನ (Granted lands) ಅಥವಾ ಬಿಡಿಎ ಸೈಟುಗಳನ್ನ ೧೦-೧೫ ವರ್ಷ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಬಾರದು ಅನ್ನೋ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ರೂಲ್ಸ್ ಇರುತ್ತೆ.
ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ವಾಪಸ್: ಸರ್ಕಾರದ ಪರ್ಮಿಷನ್ ಇಲ್ಲದೆ ಯಾರಾದ್ರೂ ದುರಾಸೆಗೆ ಬಿದ್ದು ಈ ಮಂಜೂರಾತಿ ಜಮೀನುಗಳನ್ನ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ್ರೆ, ಆ ಕ್ರಯಪತ್ರ ಅಸಿಂಧು ಆಗುತ್ತೆ. ಆ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರಿಗೇ ವಾಪಸ್ ಹೋಗುತ್ತೆ.

ಇದನ್ನೂ ಓದಿ: ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ನಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಕುಚ್ಚಲಕ್ಕಿ, ಗಾಣದ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳ ಅದ್ಭುತ ರಹಸ್ಯ!

ಆಫೀಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸತಾಯಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಚಾಟಿ!

ಇವತ್ತಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಮೀನು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿವೆ. ನೀವು ಸಬ್-ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆಫೀಸಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನ ಕ್ರಯಪತ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿದ ತಕ್ಷಣ, ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ‘ಜೆ-ಸ್ಲಿಪ್’ (J-Slip) ನೇರವಾಗಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ, ನೀವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಜಿ ಹಿಡಿದು ಅಲೆದಾಡದೆ ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಇ-ಖಾತೆ (E-Khata) ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಆಗಿ ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ಆಗಬೇಕು.

ಆದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ಅಸಲಿ ಕಥೆ ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ್ದೇನಲ್ಲ! ತಾಲೂಕು ಆಫೀಸಲ್ಲಿ, ನಾಡಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ವೆ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟಲ್ಲಿ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ 11E ಸ್ಕೆಚ್ ಮಾಡೋಕೆ) ನಮ್ಮ ರೈತರನ್ನ ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಅಲೆದಾಡಿಸ್ತಾರೆ. “ಇವತ್ತು ಬನ್ನಿ, ನಾಳೆ ಬನ್ನಿ, ಸಾಹೇಬ್ರು ಮೀಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ” ಅಂತ ನೆಪ ಹೇಳ್ತಾ ನಿಮ್ಮ ಫೈಲನ್ನು ಮೂಲೆಗೆ ಎಸೆದು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಸತಾಯಿಸ್ತಾ ಇದ್ರೆ, ನೀವು ಕೈಕಟ್ಟಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂರಬಾರದು.

ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿಳಂಬಕ್ಕೆ ಮದ್ದಿದೆ ‘ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ’ (Writ of Mandamus):

ಇಂತಹ ಭ್ರಷ್ಟ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ವಿಳಂಬ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಕಲಿಸೋಕೆ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಇದೆ. ಹೌದು, ನಿಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಬೇಕಿದ್ದು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬೇಕಂತಲೇ ಮಾಡಿಕೊಡ್ತಿಲ್ಲ ಅಂದ್ರೆ, ನೀವು ನೇರವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನ ಹಿಡಿದು ಹೈಕೋರ್ಟಿಗೆ ‘ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ’ (Writ of Mandamus) ಹಾಕಬಹುದು.

ನೀವು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ ತಕ್ಷಣ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಸುಮ್ಮನಿರಲ್ಲ. “ಇವರ ಫೈಲ್ ಯಾಕೆ ಇನ್ನು ಪೆಂಡಿಂಗ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕೂತಿದ್ದೀರಾ?” ಅಂತ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅಥವಾ ಸರ್ವೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, “ಇನ್ನು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ಇವರ ಕಾಗದ-ಪತ್ರದ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಬೇಕು” ಅಂತ ಖಡಕ್ ಆದೇಶ (Direction) ಹೊರಡಿಸ್ತಾರೆ.

ಹಳ್ಳಿ ಜನ, ರೈತರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಲ್ಲ ಅನ್ನೋ ಉಡಾಫೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಇದು ತಕ್ಕ ಶಾಸ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಲಂಚ ಕೊಡದೆ, ವಿನಾಕಾರಣ ಚಪ್ಪಲಿ ಸವೆಸದೆ, ಕಾನೂನಿನ ಅಸ್ತ್ರ ಬಳಸಿ ನಿಮ್ಮ ಜಮೀನಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನ ದರ್ಪದಿಂದಲೇ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಜೆ-ಸ್ಲಿಪ್ (J-Slip) ಕಮಾಲ್: ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಆದ ತಕ್ಷಣ ಮಾಹಿತಿ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಇ-ಖಾತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಅಲೆದಾಟಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇಡಬೇಡಿ: ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿನಾಕಾರಣ ಸತಾಯಿಸಿದರೆ ತಕ್ಷಣ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ದೂರು ನೀಡಿ.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ: 30 ರಿಂದ 90 ದಿನಗಳಾದರೂ ಕೆಲಸವಾಗದಿದ್ದರೆ, ವಕೀಲರ ಮೂಲಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನ್ಯಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಜಾಗರೂಕತೆಯೇ ನಿಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ರಕ್ಷಾಕವಚ

ನೋಡಿದ್ರಲ್ಲ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರೆ, ಜಮೀನು, ಮನೆ ಅನ್ನೋದು ನಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನದ ಬೆವರು ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ಸಂಪಾದನೆ. ಅದನ್ನ ಕೊಳ್ಳೋವಾಗ್ಲೂ ಹುಷಾರಾಗಿರಬೇಕು, ಮಾರೋವಾಗ್ಲೂ ಎಚ್ಚರವಿರಬೇಕು.

ನಮಗೇಲ್ಲಾ ಗೊತ್ತು ಅಂತ ನಾವೇ ಮುಂದುವರಿಯೋದಕ್ಕಿಂತ, ಯಾವುದೇ ಆಸ್ತಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಒಬ್ಬರು ಒಳ್ಳೆ ನುರಿತ ವಕೀಲರನ್ನ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಕಾಗದ-ಪತ್ರಗಳನ್ನ ಒಂದೆರಡು ಬಾರಿ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿಸೋದು ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಸೇಫ್.

ಕಾನೂನಿನ ಅರಿವೇ ನಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಾಕವಚ. ಯಾವುದೇ ವಿವಾದಗಳಿದ್ದರೂ, ಕಾನೂನು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಬೇಕು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದವರು ‘ಲೀಗಲ್ ಏಡ್’ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಕಾನೂನು ನೆರವು ಪಡೆಯಬಹುದು.

ಈ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟರೆ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಡೆಯಬಹುದು.

ಈ ಮಾಹಿತಿ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟ ಆಗಿದ್ರೆ, ನಿಮ್ಮ ಊರವರ ಜೊತೆ, ನಿಮ್ಮ ರೈತ ಬಾಂಧವರ ಜೊತೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಯಾರಿಗೂ ಮೋಸ ಆಗದಿರಲಿ, ನಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಾಳಲಿ.