‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಕಮಾಲ್: ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದು, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ (Digital India) ಮತ್ತು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ (Make in India) ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ತಯಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮುಂಚೂಣಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ,
ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಯುವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೇರಳವಾದ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಪರ್ವವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಉದ್ಯೋಗದ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿದುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದು ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆಮದು ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತುದಾರನತ್ತ ಭಾರತದ ಪಯಣ
ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ, ಅಂದರೆ 2015ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಹುಪಾಲು ವಿದೇಶಿ ಆಮದನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ರಫ್ತು ಮಾಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅಂದು 167ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಜಾಗತಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪಾಲು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ಆಮದು ಅವಲಂಬನೆ ತಗ್ಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 2021ರಲ್ಲಿ ‘ಉತ್ಪಾದನಾ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ’ (PLI – Production Linked Incentive) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಭಾರತದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಜಾಗತಿಕ ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕೇವಲ ಚೀನಾವನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಪರ್ಯಾಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಈ ‘ಚೀನಾ ಪ್ಲಸ್ ಒನ್’ (China Plus One) ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲಾಭ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಲಭಿಸಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇಂದು ಭಾರತವು ಕೇವಲ ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ರಫ್ತುದಾರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಪಿಎಲ್ಐ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಯಾದ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 2.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MeitY) ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಗಳಿಂದ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮೊಬೈಲ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು
ಭಾರತದ ಮೊಬೈಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಕೇವಲ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಈ ವಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಆಪಲ್ ಕಂಪನಿಯ ಬೃಹತ್ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ
-
ಟೆಕ್ ದೈತ್ಯ ಆಪಲ್ (Apple Inc) ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ‘ಬ್ಲೂ-ಕಾಲರ್’ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.
-
2021ರ ಬಳಿಕ ಆಪಲ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ 2,50,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
-
ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪೂರೈಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂದಾಜು 7,50,000 ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಆಪಲ್ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಿಂದ (Supply Chain) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.
ಟಾಟಾ ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ಕಾನ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ
-
ಆಪಲ್ ಐಫೋನ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ (Tata Group) ಮತ್ತು ಫಾಕ್ಸ್ಕಾನ್ (Foxconn) ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ಕೆಲಸ ನೀಡಿವೆ.
-
2022ನೇ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಿಂದ ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಫಾಕ್ಸ್ಕಾನ್, ತನ್ನೆರಡು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ 70,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
-
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಐಫೋನ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಸಹ ಸುಮಾರು 72,000 ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗ ಒದಗಿಸಿದೆ.
-
ಈ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಸುಮಾರು 1,40,000 ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಪಿಎಲ್ಐ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಇವುಗಳು 1,18,290 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ನೇಮಕಾತಿ ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಮೀರಿದೆ.
ಎಂಎಸ್ಎಂಇ (MSME) ವಲಯದ ವಿಸ್ತರಣೆ
-
ಬೃಹತ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು (MSME), ಭಾರತೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಜಂಟಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 1,10,000 ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.
-
ಐಫೋನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು (Components) ತಯಾರಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ರಫ್ತು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು
-
2025ರ (ಜನವರಿಯಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ) ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ರಫ್ತು 30 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ (ಸುಮಾರು 2.5 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.) ತಲುಪಿದೆ.
-
ಇದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಐಫೋನ್ಗಳ ರಫ್ತು ಮೌಲ್ಯವೇ 23 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಇದ್ದು, ಇದು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ರಫ್ತಿನ ಶೇ.70ರಷ್ಟನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಲಾಭ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಬಲೀಕರಣ
ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಈ ಅಗಾಧ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಳಮಟ್ಟದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ: ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಒಟ್ಟು ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ.70ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರೇ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಅರೆ-ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯ ಪ್ರಬಲ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪರಿಶೀಲನೆ (Quality Check) ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಯುವಜನತೆಗೆ ‘ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗ’ದ ಅವಕಾಶ: ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು 19 ರಿಂದ 24 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂದರೆ, ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ (First-time job seekers). ಪದವಿ, ಐಟಿಐ ಅಥವಾ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಮುಗಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಉದ್ಯೋಗ ಸಿಗುತ್ತಿರುವುದು ಯುವಶಕ್ತಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.
ವೇತನ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ: ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಆದಾಯದಲ್ಲೂ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಮದ ಅಧಿಕೃತ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿಎಲ್ಐ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಾಸರಿ ಮಾಸಿಕ ವೇತನ ಸುಮಾರು ₹11,000 ಇತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ವೇತನ ₹18,000 ದಿಂದ ₹20,000 ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದೆ.
ಪರೋಕ್ಷ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ಹೌಸ್ಕೀಪಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳು ಹೀಗೆ ಹತ್ತು-ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೂ ಉತ್ತೇಜನ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದ ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಿತ್ರಣ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಪಿಎಲ್ಐ ಯೋಜನೆಗಳು ಮುಂಬರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 2,00,000 ಹೊಸ ನೇರ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈಗಲೇ ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಮೊಬೈಲ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಂಗ್ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ (Semiconductor) ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಸಲು ಭಾರಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಉನ್ನತ ಕೌಶಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳಿಗೂ ವಿಪುಲ ಅವಕಾಶಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ.
ಪಿಎಲ್ಐ ಅವಧಿ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಕನಿಷ್ಠ 6 ಲಕ್ಷ ಪರೋಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಂದಾಜಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 10 ಲಕ್ಷವನ್ನು ದಾಟುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮೊಬೈಲ್ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ (Global Hub) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿದೆ.
ನಿರುದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಮದ್ದಾಗಲಿದೆಯೇ ಮೊಬೈಲ್ ಉದ್ಯಮ? ಭವಿಷ್ಯದ ಆಶಾಕಿರಣ
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೊಬೈಲ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯವು ಭಾರತದ ಪಾಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಇಂಜಿನ್ ಆಗಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಯುವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರಕ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮವೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಿಹಾರವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.